İstanbul 12. İdare Mahkemesi’nin “yoğunluk” gerekçesiyle iptal ettiği Kartal sahil planı, Kartal Belediyesi’nin yeni taslağı ve Çevre ile Şehircilik Bakanlığı’nın son müdahaleleriyle daha da dikey hale geldi. Kat yüksekliklerini fiilen 13 kata çıkaran planı inceleyen İBB, nüfusu kağıt üzerinde az gösterip sosyal altyapı alanlarından kaçmak için “metrekare oyunu” yapıldığını belirterek Bakanlığa adeta kırmızı kart gösterdi.
Mevcut binaların çoğunun 5-7 katlı olduğu Kartal Kordonboyu ve Yukarı Mahalle bölgesinde imar planı krizi büyüyor. İstanbul 12. İdare Mahkemesi’nin 2025 yılı sonunda “kamu yararına aykırı ve yoğunluk artırıcı” bularak iptal ettiği eski planların ardından, Kartal Belediyesi bölge için yeni bir imar planı hazırladı. Ancak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın son müdahaleleri ve düzenlemeleri yaparak askıya çıkarma aşamasına getirdiği bu yeni plan teklifi, mahkeme kararını hiçe saymakla kalmayıp kat yüksekliklerini gizli formüllerle 13 kata kadar çıkarınca İBB duvarına çarptı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Şehir Planlama Şube Müdürlüğü, Bakanlığa gönderdiği resmi yazıyla riskli alan ilan edilen bölgeye dair hazırlanan yeni plana adeta kırmızı kart gösterdi. İBB, nüfusu kağıt üzerinde az göstermek için kişi başına düşen inşaat alanı standardının hileli şekilde değiştirildiğini belirterek Bakanlığı uyardı.
En Çarpıcı İtiraz: “Nüfusu Düşük Göstermek İçin Matematiksel Oyun Yapıldı!”
Görüş yazısında İBB’nin en sert ve dikkat çekici eleştirisi, plandaki gizli nüfus ve yoğunluk artışını gizlemeye yönelik yapılan “hesap oyunlarına” yönelik oldu:
Metrekare Oyunuyla Altyapıdan Kaçış: Yeni plan açıklama raporunda, bölgedeki kişi başına düşen inşaat alanı standardı hiçbir nesnel ve analitik gerekçe gösterilmeden 25 m²’den 35 m²’ye çıkarıldı.
Kağıt Üstünde Teori, Sahada Fiili Yük: İBB, bu katsayı değişikliğinin tamamen bir “matematiksel oyun” olduğunu vurguladı. Amacın; nüfus projeksiyon paydasını suni olarak değiştirip kağıt üzerinde nüfusu azalmış gibi göstermek ve böylece Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin zorunlu kıldığı yeni park, okul ve hastane gibi sosyal altyapı alanlarını ayırma yükümlülüğünden kaçmak olduğu belirtildi.
Gerçek Yük Ortadan Kalkmıyor: Raporda, plan hesaplarındaki bu teorik nüfus azalışının, alana yığılan devasa fiili yapı kütlesini, bölgeye gelecek ek ulaşım, otopark ve lojistik yükünü asla ortadan kaldırmayacağı açıkça ifade edildi.
Kartal Sahiline Monoblok “Duvar Etkisi”: Rüzgar da Kesilecek Manzara da!
Plana göre sahil şeridinde yer alan bölgede yaratılacak dikey kütle artışı, kentin geleceğini tehdit ediyor. Bölgedeki mevcut yapıların %64,42’si 5-7 kat arasındayken, Bakanlığın son şeklini verdiği teklifte kat sayıları Z+11 ve plan notu oyunlarıyla (eğim ve kotlandırma avantajı) fiilen Z+13 kata kadar yükseltiliyor. İBB, kıyı kenar çizgisine bu kadar yakın bir bölgede yapılacak dikey yapılaşmanın, denizden gelen rüzgar koridorlarını keseceğini ve sahil şeridinde kamusal algıyı yok eden monoblok bir “duvar etkisi” yaratacağını belirtti.
”Bodrum Katlar Emsal Harici Tutularak Rant Alanı Yaratılıyor”
İBB’nin tespitlerine göre plan notlarında kotlandırma, çekme mesafeleri ve yapı formları “serbest” bırakılarak şehircilikteki belirlilik ilkesi tamamen yok edildi. En büyük usulsüzlüklerden biri ise açığa çıkan bodrum katların emsal harici (inşaat sınırına dahil edilmeden) tutularak ticari kullanıma açılması oldu. İBB, bu uygulamanın Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne tamamen aykırı olduğunu ve parsel bazlı gizli bir yoğunluk ve rant artışına sebebiyet verdiğini raporladı.
Son Söz İBB’de: “Bu Sakıncalı Plan Notları Derhal İptal Edilmeli”
İBB Genel Sekreter Yardımcısı Oktay Özel imzasıyla Bakanlığa gönderilen yazının sonuç kısmında, gizli nüfus artışına yol açan, yapılaşma haklarını belirsizleştiren ve donatı alanı dengesini bozan tüm sakıncalı plan notlarının derhal iptal edilmesi istendi.
Mahkemenin geçmişte verdiği iptal kararına atıfta bulunulan yazıda, Kartal Belediyesi’nin hazırladığı ve Bakanlığın son müdahaleleriyle şekillenen mevcut planın, bölgenin gerçek sosyal, teknik altyapı ve ulaşım kapasitesi gözetilerek “kamu yararı adına” yeniden düzenlenmesi gerektiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na kesin bir dille iletildi.
