Kadınların korkulu rüyası rahim ağzı kanserinde erken tanı hayat kurtarıyor. Peki rahim ağzı kanseri neden olur? Kadınlar nelere dikkat etmelidir? Rahim ağzı kanserinde erkek taşıyıcı mıdır?
Cinsel yolla bulaşan bu hastalığa karşı alınması gereken tedbirler, korunma yolları ve tedavi sürecini sizler için derledik.
Rahim ağzı kanseri nedir?
Rahim ağzı (serviks) kanseri, rahmin vajinaya açılan alt bölümünde bulunan hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu gelişen bir kanser türüdür. Cinsel yolla bulaşır. Uzmanlar, hastalığın en önemli nedeninin yüksek riskli HPV enfeksiyonu olduğunu belirtirken, düzenli tarama testleri ve HPV aşısının hastalığın önlenmesi ve erken tanısında önemli rol oynadığına dikkat çekiyor.
Rahim ağzı kanseri vakalarının büyük çoğunluğu HPV enfeksiyonuyla ilişkilendiriliyor. Çoğu kişide virüs bağışıklık sistemi tarafından temizlenebilse de bazı durumlarda enfeksiyon kalıcı hale gelerek yıllar içinde kansere dönüşebiliyor.
Rahim ağzı kanserine neden olan etkenler arasında, sigara kullanımı, bağışıklık sisteminin zayıf olması, HIV enfeksiyonu, erken yaşta cinsel yaşamın başlaması, çok sayıda cinsel partner, sık geçirilen genital enfeksiyonlar ve bazı beslenme yetersizlikleri yer alıyor.
Rahim ağzı kanserinde erkeğin rolü
Bakire ve HPV negatif kadınlarda yapılan klinik araştırmalarda, HPV bulaşması için cinsel ilişki neredeyse gerekli bir adımdır. Cinsel yolla bulaşan diğer hastalıklarda ki gibi erkeklerin rolü rahim ağzı kanserinde de oldukça önemlidir. Kansere neden olan HPV virüsünün taşıyıcısı olan erkek partnerler rahim ağzı kanserinin gelişmesinde büyük bir etki gösterir. Penis başını çevreleyen sünnet derisi nemli, sıcak ve karanlık bir yapıya sahip olduğundan virüslerin ve ölü hücrelerin birikmesi için uygun bir ortam oluşturur. Sünnetli erkeklerde ise bu deri alındığı için bölge daha kuru ve hava alan bir yapıya dönüşür. Bu sayede virüslerin bu bölgede barınma ihtimali azalır. Erkeğin sünnet olması bu kanserin en büyük etkisi olan HPV virüsüne yakalanma riskini büyük ölçüde azalttığı için kadın partnerlerde kanser riskini düşüren önemli bir etkendir.
Rahim ağzı kanseri sinsi ilerler!
Rahim ağzı kanseri erken dönemde çoğu zaman belirti göstermeyebiliyor. Hastalık ilerledikçe düzensiz vajinal kanama, kötü kokulu veya alışılmadık vajinal akıntı, cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında kanama, pelvik bölgede ağrı, idrar yapmada güçlük, bacaklarda şişlik, istemsiz kilo kaybı, iştahsızlık ve halsizlik gibi belirtiler görülebiliyor.
Uzmanlar, bu belirtilerin farklı hastalıklarda da ortaya çıkabileceğini, kesin tanının hekim değerlendirmesiyle konulması gerektiğini vurguluyor.
Erken tanı için düzenli tarama şart!
Tarama testleri erken teşhis çok önemli. Rahim ağzı kanserinin erken tanısında HPV DNA testi ile Pap smear testi temel tarama yöntemleri arasında bulunuyor. Tarama testlerinde şüpheli bulgular saptanması halinde daha ayrıntılı bir inceleme ile kesin tanı konulabiliyor.
Kanser tanısı alan hastalarda hastalığın yayılımını belirlemek amacıyla bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR), pozitron emisyon tomografisi (PET) ve gerekli görülen diğer görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabiliyor.
Tedavi yöntemleri
Rahim ağzı kanserinin tedavisi hastalığın evresine göre belirleniyor. Erken evrede cerrahi yöntemler uygulanabilirken, ilerlemiş olgularda cerrahiye ek olarak radyoterapi ve kemoterapi tedavileri birlikte kullanılabiliyor.
Uzmanlar, tedavi sonrasında da düzenli hekim kontrollerinin aksatılmaması gerektiğini belirtiyor. Hastalığın tekrarlama riskine karşı takip sürecinin tedavinin önemli bir parçası olduğu ifade ediliyor.
En etkili yöntem HPV aşısı!
Rahim ağzı kanserinden korunmada HPV aşısı en etkili yöntemlerden biri olarak kabul ediliyor. Dünya genelinde uzmanlar, kız ve erkek çocuklarının önerilen yaş aralıklarında HPV aşısı yaptırmasını tavsiye ediyor.
Bunun yanı sıra düzenli jinekolojik muayene ve tarama testlerinin yaptırılması, sigara ve tütün ürünlerinden uzak durulması, bağışıklık sisteminin desteklenmesi, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı korunma önlemlerinin alınması, sağlıklı beslenme ve ideal kilonun korunması da rahim ağzı kanseri riskini azaltan önlemler arasında yer alıyor.
